تطبیق‌پذیری، دوام و عملکرد ساده و سادگی روش های نگهداری از شیر توپی، این شیرها را در کاربردهای متعدد از لوله‌کشی مسکونی گرفته تا فرایندهای صنعتی در مقیاس‌های بزرگ، محبوب کرده است. ازاین‌رو، اطلاع از نحوه نصب صحیح شیر توپی در صنایع مختلف از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در این مقاله از سری مقالات اطمینان صنعت به بررسی طراحی، کاربردها، مزایا و اهمیت تعمیر و نگهداری شیر توپی در مهندسی مدرن می‌پردازیم.

شیر توپی چیست؟

پیش از اینکه به بررسی نحوه تعمیر و نگهداری شیر توپی بپردازیم، بهتر است شما را با مفهوم و ساختار این نوع شیرها آشنا کنیم. به بیان ساده، شیر توپی ابزار رایجی است که برای کنترل حرکت مایعات، گازها و جامدات معلق در لوله‌ها مورداستفاده قرار می‌گیرد. این شیرها با چرخیدن به‌صورت 90 درجه یک توپ دارای حفره توخالی می‌توانند باعث حرکت یا انسداد مایعات یا گازها در لوله شوند. این توپ بین دو سر لوله قرار می‌گیرد و به یک دسته متصل می‌شود.

وقتی حفره توپ رو به جریان باشد، سیال می‌تواند از آن عبور کند؛ اما وقتی توپ می‌چرخد، مسیر عبور سیال مسدود می‌شود. سرعت حرکت سیال در لوله به میزان باز بودن حفره توپ بستگی دارد. شیرهای توپی بخشی از خانواده شیرهای یک چهارم چرخشی هستند که شامل شیرهای پلاگین و پروانه‌ای هستند. ساده‌ترین راه برای استفاده از شیر توپی چرخاندن دسته یا اهرم با آچار است. برای باز یا بسته شدن شیر، اهرم 90 درجه به چپ یا راست چرخانده می‌شود. وقتی اهرم با لوله موازی باشد، به این معنی است که شیر باز است و وقتی عمود باشد، شیر  بسته است.

سهولت تعمیر و نگهداری شیر توپی و استفاده آسان آن‌ها باعث شده است تا در موقعیت‌های مختلف از کارهای ساده گرفته تا فرایندهای پیچیده صنعتی کاربردی باشند. شیرهای توپی در طیف وسیعی از طرح‌ها و ویژگی‌ها برای پاسخگویی به نیازهای مختلف موجود هستند. نحوه نصب صحیح شیر توپی بسته به نوع، کاربرد و اجزای مختلف متفاوت است. استانداردها و مشخصات این شیرها می‌تواند بر اساس صنعت خاصی که در آن مورداستفاده قرار می‌گیرند، متفاوت باشد. برای خواندن مقاله درمورد کوره های دوب آلومینیوم کلیک کنید.

اجزای مختلف شیرهای توپی

برای درک بهتر نحوه تعمیر و نگهداری شیر توپی اطلاع از اجزای مختلف این شیر از اهمیت بالایی برخوردار است. شیرهای توپی دارای جنس‌های مختلفی هستند. از جمله مواد متداول در تولید شیرهای توپی می‌توان به استیل، فولاد کربن، برنج، پی‌وی‌سی و آلیاژهای مختلف اشاره کرد. برای اطلاع از انواع بوشن در صنعت کلیک کنید. در ادامه به بررسی اجزای شیر توپی برای یادگیری نحوه نصب شیر توپی می‌پردازیم:

1. محفظه شیر

محفظه یا بدنه شیر تمام اجزای داخلی شیر توپی را در بر می‌گیرد. این قسمت یک محیط امن و مهروموم شده برای توپ فراهم می‌کند و کنترل دقیق جریان سیال از طریق شیر را تضمین می‌کند. به طور معمول، محفظه شامل پورت‌های ورودی و خروجی برای اتصالات لوله است. این محفظه از مواد بادوام مانند فلزات، ترموپلاستیک یا فلز با روکش ترموپلاستیک ساخته شده است تا از قطعات داخلی محافظت کرده و طول عمر و قابلیت اطمینان شیر را در کاربردهای مختلف تضمین کند.

2. توپی

گوی درون یک شیر توپی کُره‌ای با یک حفره مرکزی است. این حفره در زمانی که با مسیر جریان دریچه هماهنگ می‌شود، به‌عنوان گذرگاهی برای جریان سیال عمل می‌کند. اگر حفره عمود بر جهت جریان باشد، حرکت سیال را مسدود می‌کند. شیرهای توپی می‌توانند دارای توپ‌های توپر یا توخالی باشند. توپ‌های توپر قطر دهانه ثابتی دارند و جریان روان و ثابت سیال را افزایش می‌دهند. در مقابل، توپ‌های توخالی با حفره داخلی خود اجازه می‌دهند تا جریان بیشتری از سیال با سرعت بیشتری عبور کند. شیرهای توپی دارای توپ توخالی سبک‌تر و مقرون‌به‌صرفه‌تر از توپ‌های توپر هستند.

3. شفت

شفت از جمله اجزای مهم در تعمیر و نگهداری شیر توپی محسوب می‌شود. شفت، توپ را به مکانیسم کنترل متصل و امکان چرخش توپ را فراهم می‌کند. این قسمت چرخش توپ را با مسیر جریان تراز می‌کند تا عبور سیال را امکان‌پذیر کرده و یا جریان را مسدود کند. شفت شامل قسمت‌هایی مانند حلقه‌های o شکل است که برای جلوگیری از نشت مایع استفاده می‌شوند. شفت باید به‌اندازه کافی قوی باشد تا بتواند شرایط فشار و دمای سیستم را کنترل کند. شفت‌ها به‌صورت دستی از طریق یک اهرم یا به‌صورت الکتریکی، پنوماتیکی یا هیدرولیکی فعال می‌شود.

4. کاپوت (کلاهک)

کاپوت قسمتی از شیر توپی است که از بدنه شیر اصلی بیرون می‌آید. کاپوت شفت و بسته‌بندی آن را می‌پوشاند و در دماها و فشار بالا به کنترل شیر کمک می‌کند. کاپوت معمولاً از فلز ساخته و با جوش یا پیچ‌ومهره به بدنه شیر متصل می‌شود. وظیفه این قسمت محافظت از اتصال شفت و نحوه اتصال آن به سیستم کنترل خارجی است. بسته به طرح شیر، کاپوت می‌تواند قابل‌جابه‌جایی یا بخشی دائمی از بدنه شیر باشد.

5. کرسی

از دیگر اجزای مهم در تعمیر و نگهداری شیر توپی، می‌توان به کرسی اشاره کرد. شیرهای توپی دارای دو کرسی هستند که معمولاً از مواد نرمی مانند تفلون یا الاستومر ساخته می‌شوند. این کرسی‌ها هنگام بسته‌شدن دریچه یک مهروموم محکم در اطراف توپ ایجاد می‌کنند و با ایجاد مانعی در بین توپ و بدنه از نشتی سیال و ایجاد فشار جلوگیری می‌کنند. نحوه صحیح شیر توپی باید باتوجه‌به اصول و استانداردهای خاص انجام شود.

6. محرک الکتریکی

برای نیاز کمتر به تعمیر و نگهداری شیر توپی لازم است با تمام قطعات آن آشنا باشید. محرک‌های الکتریکی یا محرک‌های موتوری، کنترل از راه دور شیرهای توپی را امکان‌پذیر می‌کنند و برای موقعیت‌هایی که عملیات دستی امکان‌پذیر نیست، ایده‌ال هستند. این محرک‌ها را می‌توان به صورت‌های واحدهای یک‌چهارم دور یا چند دور طراحی کرد. محرک‌های یک‌چهارم برای دریچه‌هایی مناسب هستند که می‌توانند به طور کامل باز یا بسته شوند؛ درحالی‌که محرک‌های چند دور برای کنترل دقیق‌تر مورداستفاده قرار می‌گیرند. در هسته محرک الکتریکی، یک موتور الکتریکی قرار دارد که یک سیستم چرخ‌دنده را به حرکت در می‌آورد.

این چرخ‌دنده به یک درایو خروجی متصل می‌شود که شیر را حرکت می‌دهد. همه این اجزا در یک محفظه صد آب قرار می‌گیرند. محرک‌های الکتریکی از راه دور کنترل شده و دارای قابلیت‌هایی مانند زمان چرخش قابل‌تنظیم، چرخه‌های کاری و حتی اتصال به شبکه داده برای عملکرد بهتر هستند. روش های نگهداری از شیر توپی در صورت استفاده از محرک‌های الکتریکی دارای اصول خاصی است که باید توسط افراد متخصص انجام شود. برای اطلاع از لوله رایزر در آبیاری بارانی کلیک کنید.

تعمیر و نگهداری شیر توپی؛ انواع مختلف شیر توپی

برای اینکه قادر به تعمیر و نگهداری شیر توپی باشید، باید انواع مختلف این شیر را به‌خوبی بشناسید. انواع مختلفی از شیرهای توپی وجود دارد که باتوجه‌به ویژگی‌ها و کاربردهایی که دارند به دسته‌های مختلف تقسیم می‌شوند. برای اطلاع از تفاوت شیر توپی و شیر کشویی کلیک کنید. در ادامه به بررسی انواع شیر توپی می‌پردازیم:

1. شیر توپی ورودی بالا

شیر توپی ورودی بالا یکی از انواع شیرهای توپی است و به‌گونه‌ای طراحی شده که از قسمت بالا تعمیر و نگهداری می‌شود. این بدان معناست که اگر شیر نیاز به تعمیر داشت، لازم نیست کل شیر را از سیستم خارج کنید. این قابلیت باعث شده است تا شیرهای توپی ورودی بالا در مصارفی که شیر باید جوش داده شود؛ مانند کار با گازها گزینه مناسبی باشند. این شیرها همچنین برای مکان‌هایی که فضای زیادی برای کار وجود ندارد گزینه عالی هستند؛ زیرا فضای کمی اشغال می‌کنند. این قابلیت باعث شده است تا تعمیر و نگهداری شیر توپی آسان‌تر باشد.

2. شیر توپی شناور

شیرهای توپی شناور نوعی از شیرهای توپی هستند که قسمتی به نام ترونیون برای نگه‌داشتن توپ در پایین را ندارند. این بدان معنا است که توپ می‌تواند کمی بیشتر حرکت کرده و مهروموم بهتری برای جلوگیری از نشت ایجاد کند. علاوه بر این، سوپاپ که وظیفه لمس توپ را دارد برخورد کمتری خواهد داشت و به‌مرورزمان دچار پارگی و سایش نخواهد شد. این نوع شیرهای توپی اغلب در شرایطی که فشار زیاد نیست مورداستفاده قرار می‌گیرد. روش های نگهداری از شیر توپی می‌تواند طول عمر این شیرها را تا سال‌ها افزایش دهد.

3. تعمیر و نگهداری شیر توپی؛ شیر توپی ترونیون (هدایت‌شونده)

شیر توپی ترونیون دارای یک ‌بند است که از حرکت توپ به پایین جلوگیری می‌کند. این ترونیون یا هدایت‌کننده به انتهای پایینی بدنه شیر متصل می‌شود. این قابلیت باعث می‌شود تا توپ بدون اصطکاک بچرخد و مهروموم بیشتری ایجاد کند. شیر توپی ترونیون معمولاً در کاربردهایی با فشار و دمای بالا مورداستفاده قرار می‌گیرد.

4. شیر توپی دو بلوک و بلید (انسداد و تخلیه)

شیرهای دوبلوک و بلید معمولاً دارای دو توپ در یک محفظه شیر هستند. این طراحی به شیر اجازه می‌دهد تا به‌صورت هم‌زمان جریان را از دو بخش مختلف مسدود و آزاد کرد. این نوع شیر برای زمانی که نیاز به تعمیر و نگهداری شیر توپی بدون خاموش‌کردن کل سیستم وجود دارد، گزینه عالی است. شیر توپی دوبلوک و بلید برای موقعیت‌هایی که در آن‌ها تمیزی فرایند از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ مانند جلوگیری از آلودگی محصول، کالیبراسیون، انتقال مایعات و ذخیره‌سازی، ایده‌ال هستند.

5. شیر توپی ورودی جانبی

شیر توپی ورودی جانبی دارای طراحی منحصربه‌فردی است؛ زیرا در این شیرها توپی به‌جای اینکه مانند سایر انواع شیر توپی در بالا قرار بگیرد، در بدنه شیر قرار می‌گیرد. شیرهای توپی ورودی جانبی معمولاً نسبت به شیرهای توپی ورودی بالا گزینه خوبی هستند؛ زیرا طراحی آن‌ها باعث می‌شود تا فشار بیشتری را تحمل کنند. این ویژگی باعث شده است تا شیر توپی ورودی جانبی برای مصارفی که هزینه و عملکرد برای آن‌ها فاکتورهای مهمی هستند، انتخابی مناسب باشد. همچنین به دلیل مقاومت بالا، نیاز به تعمیر و نگهداری شیر توپی مدل ورودی جانبی کمتر است.

6. شیر توپی مداری

شیر توپی مداری با شیرهای توپی معمولی متفاوت هستند؛ زیرا توپ درون آن‌ها نه‌تنها به‌صورت 90 درجه، بلکه به شکل غیرعادی نیز حرکت می‌کند. توپ درون این شیرها به دور یک محور خارج از مرکز می‌چرخد و به آن اجازه می‌دهد که گونه‌ای حرکت کند که کنترل بهتری بر مسدود کردن و مقدار مایعی که از آن عبور می‌کند، داشته باشد. این شیرها برای موقعیت‌هایی که کنترل جریان باید به صورت دقیق انجام شود بهترین گزینه هستند. تعمیر و نگهداری شیر توپی مداری باید با دقت بالا انجام شود و به ابزارهای خاصی نیاز دارد. برای آشنایی با انواع آبپاش در آبیاری بارانی اینجا کلیک کنید.

7. تعمیر و نگهداری شیر توپی؛ شیر توپی V پورت

شیر توپی V پورت نیز از انواع متفاوت شیرهای توپی محسوب می‌شوند. این شیرها دارای یک توپ با حفره V شکل به‌جای حفره گرد هستند. این حفره می‌تواند دارای اندازه‌های مختلف (15، 30 یا 60 درجه) باشد. این قابلیت به شیر کمک می‌کند تا جریان را به روشی دقیق کنترل کند. شیر توپی V پورت ترکیبی از یک شیر توپی معمولی و یک شیر تنظیم است. این نوع شیر توپی دارای انواع مختلفی است و می‌توان بهترین گزینه را برای نیازهای مختلف انتخاب کرد. نحوه نصب صحیح شیر توپی V پورت باید توسط متخصصان ماهر انجام شود تا طول عمر و کارایی آن افزایش یابد.

8. شیر توپی فورج شده

در مبحث تعمیر و نگهداری شیر توپی، شیرهای توپی فورج شده با برداشتن یک قطعه فلز جامد و شکل‌دادن مستقیم به آن بدون ذوب‌شدن و ریختن در قالب (مانند شیرهای توپی ریخته‌گری شده) ساخته می‌شوند. این فرایند باعث قوی‌تر و قابل‌اطمینان‌تر شدن شیر می‌شود؛ زیرا شیرهای تولید شده با این روش سوراخ‌های کوچک یا نقاط ضعیفی ندارند که ممکن است در هنگام ذوب کردن و ریختن فلز ایجاد شوند. شیرهای توپی فورج شده می‌توانند فشار و دمای بیشتری را تحمل کرده  و در صورت ضربه یا لرزش آسیب کمتری ببینند. به همین دلیل است که این شیرها برای مصارفی که احتمال ضربه یا فشار به شیر وجود دارد بهترین گزینه هستند.

جمع‌بندی

شیرهای توپی از جمله ابزارهای همه‌کاره و ضروری در صنایع مختلف هستند و طیف وسیعی از طراحی‌ها را متناسب با نیازهای کاربردی خاص ارائه می‌دهند. هرکدام از شیرهای توپی از شیرهای توپی اقتصادی و ساده گرفته تا شیرهای توپی مداری، دارای ویژگی‌ها و مزایای منحصربه‌فردی هستند. انتخاب، تعمیر و نگهداری شیر توپی به عواملی مانند سطح موردنیاز، میزان کنترل جریان، شرایط عملیاتی و نیازهای مختلف بستگی دارد. روش های نگهداری از شیر توپی می‌تواند بسته به نوع شیر متفاوت باشد.

بااین‌حال، نحوه  نصب صحیح شیر توپی و نگهداری از آن می‌تواند کارایی و طول عمر آن را تا حدود زیادی افزایش دهد. فناوری و مواد در حال تکامل مورداستفاده در طراحی شیر توپی به بهبود عملکرد، ایمنی و قابلیت اطمینان در صنایع مختلف کمک می‌کند. نکته مهم این است در زمینه کشاورزی برای خرید شیرهای توپی باید نسبت به کیفیت آن اطمینان داشته باشید. اطمینان صنعت یک فروشگاه آنلاین با بیش از ده سال سابقه در زمینه تولید تجهیزات و قطعات کشاورزی است. می‌توانید برای گرفتن قیمت و ثبت سفارش عمده قطعات از جمله توپی، بوشن، قلاب، تبدیل و… به وب‌سایت اطمینان صنعت مراجعه و با کارشناسان ما درارتباط باشید.

سوالات متداول

هر نوع بوشن مختص انجام یک کار و اتصال یک نوع لوله خاص به نوع دیگر است. از همین رو ویژگی های انواع بوشن با یکدیگر تفاوت داشته و برای اتصال هر لوله باید از بوشن مخصوص آن استفاده کنید. در صنعت اتصالات لوله، از قطعات متنوعی استفاده می‌شود که بوشن یکی از مهم‌ترین آن‌ها است. استفاده از بوشن کاربرد‌ها و مزیت‌های بسیاری دارد و اگر شما علاقه‌مند به کسب اطلاعات در این زمینه هستید به شما پیشنهاد می‌کنم تا پایان این مقاله از سری مقالات وب سایت اطمینان صنعت همراه ما باشید.

بوشن چیست؟ | معرفی بوشن

همانطور که در بالا اشاره شد بوشن یک قطعه برای اتصال دو لوله به یکدیگر است و این قطعه در صنعت اتصالات بسیار کاربردی و مهم است. این قطعه در صنعت‌های متفاوتی مثل کشاورزی و آبیاری کارایی دارد. شکل بوشن استوانه‌ای است و به‌طورکلی از جنس‌های فلزی مثل گالوانیزه و برنجی یا پلاستیکی مثل پی وی سی تولید می‌شود. استفاده از انواع بوشن در صنعت بستگی به نوع کار و هدف شما دارد.

برای مثال کاربرد انواع بوشن در کشاورزی می‌تواند با کاربرد آن در اتصالات لوله کاملاً متفاوت باشد. استفاده از این قطعه پر اهمیت مزیت‌هایی را به همراه دارد که آن را نسبت به دیگر قطعه‌های اتصال خاص کرده است.

یکی از مزیت‌های استفاده انواع بوشن در صنعت نسبت به لوله‌های جوشکاری این است که در صورت خرابی لوله، تعویض لوله یا بوشن کار ساده‌تری نسبت به تعویض لوله جوشکاری شده است. قطعه بوشن هم از داخل و هم از بیرون آن رزوه شده و این رزوه کاری مزایایی مثل آب‌بندی و اتصال دقیق لوله‌ها به همدیگر را بوجود آورده است.

کاربردهای متنوع بوشن؛ بوشن فشار قوی

اصلی‌ترین کاربرد انواع بوشن در کشاورزی و صنعت اتصال لوله‌ها به یکدیگر است؛ اما کاربرد‌ها و ویژگی‌های انواع بوشن می‌تواند متفاوت باشد. انواع بوشن در صنعت در طرح‌های مختلف تولید می‌شوند. از طرح‌های مختلف بوشن می‌توان به بوشن T شکل یا بوشن‌های قوس دار اشاره کرد. یکی دیگر از تفاوت‌های بوشن جنس آلیاژ استفاده شده در ساخت آن‌ها است که باعث تفاوت در کارایی هر کدام می‌شود.

برای مثال بوشنی که در صنعت کشاورزی استفاده می‌شود، آلیاژ آن مخصوص استفاده در کار‌های کشاورزی است یا بوشنی که در شرکت‌های آب و گاز استفاده می‌شود نسبت به بوشن‌های عادی متفاوت بوده و دارای آلیاژ قوی‌تری است. به این نوع بوشن‌ها، بوشن‌های فشار قوی گفته می‌شود. بوشن فشار قوی در آبیاری تحت فشار هم مورد استفاده قرار می‌گیرد.

بوشن فشار قوی به علت نداشتن درز‌های جوشکاری از نظر مکانیکی دارای مقاومت بسیاری بوده و می‌تواند فشار‌های قوی مثل فشار سنگین گاز را متحمل شود. از کاربرد انواع بوشن در صنعت‌های مختلف می‌توان به صنایع ابزار‌های ماشینی، ماشین‌آلات مونتاژ، ربات‌های صنعتی، ماشین‌آلات چاپ، ماشین‌آلات بسته‌بندی، ماشین‌آلات نجاری، ماشین‌آلات نساجی، ماشین‌آلات برش فلز نیز اشاره کرد. همچنین کاربرد انواع بوشن در صنعت کشاورزی استفاده از آن برای اتصال شیر‌ توپی و کشویی به لوله‌ها هم اشاره کرد.

انواع بوشن در صنعت

همانطور که اشاره شد بوشن‌ها به انواع مختلفی تقسیم می‌شوند. آن‌ها بر اساس کارایی، کاربرد و انواع بوشن در صنعت‌های ماشینی و کشاورزی دسته بندی می‌شوند. ناگفته نماند ویژگی‌های انواع بوشن در دسته بندی آن‌ها هم تاثیر‌گذار است. البته بوشن‌ها را می‌توان بر اساس نوع اتصال و نوع طراحی آن‌ها هم دسته‌بندی کرد. در ادامه به توضیح مهم‌ترین کاربرد انواع بوشن در کشاورزی و صنعت اشاره خواهیم کرد.

1. بوشن ساده

برای بررسی ویژگی های انواع بوشن و کاربرد انواع بوشن در صنعت، بوشن ساده را معرفی میکنیم. این نوع بوشن یک قطعه در ظاهر استوانه‌ای شکل با جنس چدن است. بوشن ساده هر دو طرف آن در داخل، رزوه کاری شده و تنها کارایی آن اتصال دو لوله در اندازه یکسان و در یک راستا است. در بررسی کارایی‌ها و انواع بوشن در صنعت، این نوع بیشتر در صنعت لوله کشی برای ساختمان‌ها یا منازل مورد استفاده قرار می‌گیرد.

2. انواع بوشن در صنعت؛ بوشن روپیچ توپیچ

بعد از بررسی بوشن ساده نوبت به بررسی بوشن روپیچ توپیچ می‌رسد. این نوع بوشن یکی از پر مصرف‌ترین و کاربردی‌ترین بوشن‌ها در صنعت اتصالات است. جالب است بدانید کارایی این نوع بوشن نسبت به کارایی انواع بوشن در صنعت های مختلف بیشتر است. این قطعه تفاوت زیادی با بوشن ساده ندارد؛ تنها تفاوت آن‌ها با یکدیگر این است که بوشن روپیچ توپیچ، به ترتیب در هر دو سر قطعه یک بار در داخل و بیرون حدیده کاری شده است.

این نوع بوشن هم برای اتصال دو لوله به یکدیگر طراحی شده است؛ اما باید به این نکته توجه داشت که یکی از لوله‌ها در داخل و و دیگری از بیرون حدیده کاری شده باشد تا بتوانید از این قطعه برای اتصال آن‌ها استفاده کنید.

3. بوشن تبدیل

یکی از مهمترین قطعات انواع بوشن در صنعت و در لوله کشی، بوشن‌های تبدیل هستند. همانطور که از اسمشان مشخص است این نوع بوشن‌ها توانایی اتصال دو سر لوله متفاوت با قطر‌ها و اندازه‌های مختلف را دارند. بوشن‌های تبدیل از جنس چدن ساخته می‌شوند و مثل دیگر بوشن‌ها استوانه‌ای هستند. همچنین این بوشن‌ها در لوله کشی استخر‌ها هم بسیار مورد استفاده قرار می‌گیرد.

4. بوشن یک سر دنده

بعد از آشنایی با بوشن‌های ساده یا تبدیل، نوبت به توضیح و بررسی یک قطعه تقریباً پیچیده انواع بوشن در صنعت می‌رسد. بوشن یک سر دنده هم مثل دیگر بوشن‌ها در شکل استوانه‌ای به جنس PVC ساخته شده است که این جنس بوشن باعث مقاومت و عمر طولانی‌تر برای آن می‌شود.

بیشترین کاربرد این قطعه در متصل کردن لوله‌های PVC به یکدیگر است؛ اما در صنعت برق کاری هم برای اتصال لوله‌های برق به تابلو‌های برقی نیز به کار می‌رود. اگر به دنبال کاربرد انواع بوشن در کشاورزی هستید بهتر است به سراغ دیگر بوشن‌ها بروید؛ زیرا این نوع بوشن کارایی زیادی در صنعت کشاورزی ندارد.

5. انواع بوشن در صنعت؛ بوشن دوسر کوپل تخت

گا‌هاً ممکن است برای شما هم خرابی لوله یا شکستگی آن پیش آمده باشد. بهترین راهکار برای تعمیر لوله یا اضافه کردن یک انشعاب دیگر به لوله‌ها، استفاده از بوشن دوسر کوپل تخت است. ظاهر این قطعه استوانه‌ای شکل است و در دو جنس PVC و آلیاژ فلزی تولید و به توزیع می‌رسد. یکی از مزایای استفاده از این بوشن نسبت به انواع بوشن در صنعت این است که این قطعه برای نصب و استفاده نیاز به فضای زیادی ندارد و در کمترین فضا‌ها امکان استفاده از آن وجود دارد. بوشن کوپل تخت نسبت به کاربرد انواع بوشن در کشاورزی، کارایی بیشتری دارد.

6. بوشن فولادی

بوشن‌های فولادی در شکل ظاهری درست مثل بوشن‌های ساده هستند؛ اما با این تفاوت که جنس بوشن‌های فولادی مقاومت بهتری نسبت به آن‌ها دارد. علاوه‌برآن، بوشن‌های فولادی به دو نوع بوشن فولادی جوشی و بوشن جوشی استیل دسته‌بندی می‌شوند. این نوع بوشن کاربرد بسیاری در صنایع مختلف دارد و مهم‌ترین دلیل محبوب شدن این نوع نسب به انواع بوشن در صنعت جنس مقاوم آن است.

7. انواع بوشن در صنعت؛ بوشن پرسی

اگر بخواهیم بوشن پرسی را از لحاظ ظاهری بررسی کنیم، فرق زیادی با بوشن‌های ساده دارد. این بوشن هم اصول ظاهری همه بوشن‌ها را رعایت کرده و به شکل استوانه است. بیشترین مواقع استفاده از این قطعه زمانی است که فرد قصد دارد دو لوله پنج لایه را به یکدیگر متصل کند. این نوع بوشن می‌تواند دو لوله با قطر‌های یکسان و همچنین با قطر‌های متفاوت را به هم متصل کند؛ همچنین دو لوله می‌توانند در یک راستا نباشند یا هر دو در یک خط کشیده شده باشند.

شما می‌توانید برای اتصال بسیاری از لوله‌ها با اندازه متفاوت و جهت‌های مختلف از این نوع بوشن استفاده کنید. می‌توان گفت بوشن‌های پرسی یکی از پرکاربرد‌ترین بوشن‌ها میان انواع بوشن در صنعت هستند.

8. بوشن پلاستیکی

اگر شما به دنبال کاربرد انواع بوشن در کشاورزی هستید، قطعاً به دنبال یک بوشن با مشخصات مقاومت بالا، طول عمره بیشتر و همچنین مقاوم در برابر زنگ زدگی هستید. نزدیکترین بوشن به این مشخصات بوشن پلاستیکی است. بیشترین کاربرد این بوشن زمانی است که شما قصد دارید دو لوله با اندازه‌های متفاوت را به هم متصل کنید. از این قطعه بیشتر در تأسیسات و لوله کشی ساختمان‌ها و شرکت‌ها استفاده می‌شود.

علاوه بر این‌، از این نوع بوشن می‌توان در خطوط انتقال برق هم استفاده کرد؛ اما قبل از اتصال آن باید به ولتاژ و همچنین جریان برق توجه بسیاری داشته باشید. این قطعه علاوه بر نام بوشن پلاستیکی به نام‌های بوشن افزاینده یا بوشن کاهنده هم شناخته می‌شود. قیمت پایین آن نسبت به انواع بوشن در صنعت باعث شده تا این نوع محبوب‌تر باشد.

9. بوشن پلیکا

کاربرد انواع بوشن در کشاورزی زیاد نیست؛ اما یکی از پرکابرد‌ترین بوشن‌ها در لوله کشی فاضلاب‌های خانگی و شهری، خطوط لوله کشی گاز و گاها کشاورزی بوشن پلیکا است. این قطعه به دو نوع ترمز و تخت دسته‌بندی می‌شود. این نوع بوشن هم استوانه‌ای شکل است و با جنس PVC تولید می‌شود که باعث شده مقاومت زیادی داشته باشد. سایز‌های تولیدی بوشن پلیکا نسبت انواع بوشن در صنعت بیشتر است و سایز‌های متفاوت آن باعث شده تا بسیار مورد استفاده قرار بگیرد.

10. بوشن جوشی

ممکن است پیش آمده باشد که بخواهید در حین لوله کشی، اتصالات نر یا مادگی را تغییر دهید. بهترین راهکار برای این عمل استفاده از بوشن جوشی است. اصلی‌ترین کاری که این نوع بوشن انجام می‌دهد اتصال دو لوله در یک راستا است. این بوشن در انواع مختلفی تولید می‌شود که عبارتند از: بوشن جوشی‌مانیسمان، بوشن جوشی فشار قوی، بوشن جوشی استیل، بوشن جوشی فولادی و بوشن جوشی درزدار. همچنین بوشن‌های جوشی در نمونه آبکاری شده هم تولید و به فروش می‌رسند. این نوع بوشن را می‌توانید در صنعت آب، لوله کشی فاضلاب، گاز و حتی پتروشیمی استفاده کنید.

جمع‌بندی

بوشن یک قطعه مهم در بیشتر صنایع است که کارایی و کاربرد متفاوتی دارد. انواع بوشن در صنعت توانایی انجام یک کار یا چندین کار را دارند. اگر شما کشاورز هستید، بهتر است بدانید که کاربرد انواع بوشن در کشاورزی بستگی به کار شما دارد؛ اما به‌طورکلی بوشن‌ها در کشاورزی و اجرای سیستم آبیاری بارانی و… هم کارایی دارند.

بوشن انواع متفاوتی دارد که جنس و شکل آن روی ویژگی های انواع بوشن تأثیر‌گذار است. در بین همه این بوشن‌ها اگر لازم باشد که بهترین بوشن را مشخص کنیم باید بگوییم که بهترین نوع بوشن، بوشنی است که از جنس PVC و یا فشار قوی ساخته شده باشد. این بوشن‌ها دارای مقاومت بالا، کارایی خوب، کاربرد زیاد و همچنین طول عمر بیشتر نسبت به دیگر بوشن‌ها هستند. اما حتماً قبل از خرید این قطعات باید به محل خرید، کیفیت و اصل بودن قطعه توجه بسیاری داشته باشید. وب سایت اطمینان صنعت، با ارائه خدمات ممتاز مثل ضمانت اصل بودن کالا، پشتیبانی بیست و چهار ساعته و هفت روز ضمانت برگشت کالا می‌تواند اطمینان شما را از خرید کالای مرغوب، با کیفیت و اصل جذب کند. با مراجعه به وب‌سایت اطمینان صنعت می‌توانید تجهیزات کشاورزی مانند تبدیل، آچارها، بوشن، قلاب و… با کیفیت عالی سفارش دهید.

سوالات متداول

دستگاه برداشت سیب زمینی

لازم است بدانید برداشت سيب زمينی که یک محصول غده‌ای است باتوجه‌به نوع سیب زمینی و اصول آبیاری سیب زمینی سه مرحله دارد که شامل خارج‌کردن غده‌ها از خاک، خاک‌گیری، جمع‌آوری غده‌ها است. دستگاه برداشت سيب‌زميني ممکن است خودکار باشد و مراحل بالا را به طور مکانیزه انجام بدهد؛ اما باید گفت که اکثر ماشین‌های برداشت سيب‌زميني (در ایران) نیمه‌خودکار هستند و تنها کار خارج‌کردن غده‌ها از خاک و خاک‌گیری را انجام می‌دهند.

انواع دستگاه سیب کن پس از خاک‌گیری، سيب‌زمينی را در یک ردیف روی زمین رها می‌کند و کار جمع‌آوری سيب زمينی روی ردیف‌ها توسط کارگران انجام می‌شود. به‌طورکلی باید گفت که عمل بيرون آوردن غده سيب زمينی در همه ادوات و ماشین‌هایی كه در برداشت سيب زمينی مورداستفاده قرار می‌گیرند يکسان است و تفاوت آن‌ها در روش خاک‌گیری و جمع‌آوری غده‌ها است.

انواع دستگاه سیب کن

سیب زمینی به‌عنوان یک محصول غده‌ای در ابتدا باید از خاک خارج گردد و بعد از آن به‌صورت دستی یا ماشینی از روی زمین جمع‌آوری شود. دستگاه برداشت سیب زمینی، توانایی و راندمان کاری بسیار بالایی دارد. از مهم‌ترین ویژگی‌های انواع دستگاه سیب کن ساختار فشرده، کار مداوم و سازگاری بالای آن را می‌توان نام برد. دستگاه برداشت سیب زمینی غالباً برای انواع خاک‌ها همچون خاک‌های شنی، خاک‌های لومی و خاک‌ها با چسبندگی متوسط مناسب است. انواع دستگاه سیب کن قابل‌ارائه در بازار به شرح بیان شده در زیر است:

• سیب زمینی کن دوار
• سیب زمینی کن با زنجیر نقاله
• ماشین برداشت کامل سیب زمینی (کمباین)

1. دستگاه برداشت سیب زمینی نقاله‌ای (Potato elevator digger)

یکی از انواع دستگاه سیب کن دستگاه سیب کن نقاله‌ای است. اجزای این دستگاه شامل تيغه، نقاله، جعبه‌دنده، كلاچ ايمنی، قطعات انتقال نيرو، چرخ‌های تنظيم عمق، چرخ‌های حامل و تکان‌دهنده است. اين نوع دستگاه سيب زمينی كن به‌صورت یک يا دو رديفه ساخته می‌شود و ممکن است یک يا دو سرند باشند. دستگاه برداشت سیب زمينی نقاله‌ای به‌وسیله تيغه، خاك و غده‌های سيب زمينی را از پایین‌ترین محل برش داده و حين پيشروی به قسمت نوار نقاله هدايت می‌کند.

در واقع با حركت نقاله و تکان‌هایی كه در آن به وجود می‌آید عمده خاك از فاصله‌های نقاله از سيب زمينی جدا می‌شود و غده‌های سيب زمينی از انتهای نقاله در كف رديف روی زمين می‌ریزند كه در نهايت به‌وسیله كارگر از سطح مزرعه جمع‌آوری می‌شوند. اين نوع از انواع دستگاه سیب كن، به‌صورت تک رديفه يا دو رديفه ساخته می‌شود که ممکن است تك سرند يا دو سرند باشند.

2. دستگاه برداشت سيب‌زمينی كن دوار

دستگاه برداشت سیب زمینی كن دوار معمولاً به دو صورت كششی و سوار ساخته می‌شود. نيروی لازم جهت چرخش انگشتی‌های دوار در نوع كششی، توسط چرخ‌ زمین‌گرد و در نوع سوار توسط محور انتقال نيروی تراكتور تأمين می‌گردد. در حقیقت اساس كار اين نوع از انواع دستگاه سیب کن بر چرخش انگشتی‌های دوار استوار است كه حين چرخش، مجموعه خاک پشته و غده‌های سيب‌زمينی را كه به‌وسیله تيغه از زمين كنده شده به یک طرف پرتاب می‌كند.

در این دستگاه خاک‌ها و غده‌های پرتاب شده به تور سيمی برخورد می‌كند. مقداری از خاک آن از شبكه توری خارج می‌شود و بعد از آن غده‌ها روی سطح خاک سقوط می‌كنند؛ سپس توسط كارگران جمع‌آوری می‌شوند.

3. دستگاه برداشت سیب زمینی كمباين (Potato combine)

می‌توان گفت اين نوع از انواع دستگاه سیب کن، نوع تکامل‌یافته دستگاه برداشت سيب‌زمينی كن نقاله‌ای است و استفاده از آن در مزارع با وسعت بالا پیشنهاد می‌شود. نحوه كار دستگاه کمباین به این صورت است كه پشته خاک که شامل غده‌های سيب‌زمينی است با تيغه بريده می‌شود و به قسمت نقاله هدايت می‌گردد. در قسمت انتهای این دستگاه، قسمت جداكننده بقايای گياهی نصب است كه آن‌ها را جدا می‌كند و به سطح مزرعه می‌ريزد.

چون دستگاه كلوخه‌های هم اندازه سيب‌زمينی را نیز به داخل مخزن هدايت می‌كند، بايد آن‌ها را با ابزاری از سيب زمينی جدا نمود. اين کار در بعضی از دستگاه‌های غیر پیشرفته توسط كارگر انجام می‌شود؛ اما در دستگاه‌های پيشرفته همچون کمباین به‌وسیله سازوكار مخصوصی كه برای این کار طراحی شده صورت می‌گيرد.

تنظیم دستگاه برداشت سیب زمینی

لازم است بدانید که هر یک از دستگاه‌های برداشت سیب زمینی باتوجه‌به نوع آن دارای تنظیمات مخصوص به خود هستند که در ادامه به تنظیمات هر یک از انواع دستگاه سیب کن اشاره شده است.

1. تنظيم های سيب زمينی كن نقاله ای

در دستگاه برداشت سیب زمینی نقاله‌ای لازم است که به تنظیم مواردی توجه شود. برای مثال تنظيم عمق كار و تنظيم لقی زنجير از مهم‌ترین تنظیم‌های این دستگاه است. در ادامه به توضیح بیشتر هر یک از این موارد پرداخته شد است.

• تنظيم عمق كار: عمق كار این نوع دستگاه از انواع دستگاه سیب کن به‌وسیله چرخ‌های مخصوص كه در جلو دستگاه نصب شده‌اند تنظيم می‌شود. در حقیقت هرقدر چرخ‌ها بالاتر قرار گيرند، نفوذ تيغه در خاك بيشتر می‌شود و خاك از عمق بيشتری برداشت می‌شود. توجه داشته باشید که اين فاصله را بايد متناسب با موقعيت محل غده‌های سيب زمينی تنظيم نمود.
• تنظيم لقی زنجير: زنجير نقاله را در دستگاه برداشت سیب زمینی نقاله‌ای بايد طوری تنظيم نمود كه تکان‌های لازم در آن به وجود آيد تا سيب زمينی خاک‌گیری شود. درعین‌حال، باید دقت کرد که زنجير از روی چرخ دندانه‌های محرك نلغزد.

2. تنظيم های دستگاه برداشت سيب زمينی كن دوار

مهم‌ترین تنظیم‌ها در انواع دستگاه سیب کن دوار عبارت‌اند از: تنظيم فاصله انگشتی‌ها با تيغه، تنظيم عمق كار، تنظيم سرعت گردش انگشتی‌ها و تنظيم فاصله تور سيمی که در ادامه به توضیح بیشتر هر یک از آن‌ها پرداخته شده است.

• تنظيم فاصله انگشتی‌ها با تيغه: انگشتی‌ها در دستگاه برداشت سیب زمینی کن دوار باید با تيغه اندكی فاصله داشته باشند. در حقیقت در خاک‌هایی كه دارای سنگ‌ریزه هستند اين فاصله بايد طوری تنظیم شود كه سنگ‌ریزه‌ها از بين تيغه و انگشتی‌ها به‌راحتی عبور كنند. این فاصله معمولاً حدود 15 میلی‌متر است.
• تنظيم عمق كار: معمولاً با جابه‌جایی عمودی چرخ‌زمین‌گرد در دستگاه کن دوار ميزان نفوذ تيغه را نسبت به سطح خاك تنظيم می‌کنند. در واقع هر قدر چرخ و تيغه در وضعيت عمودی از هم فاصله بگيرند عمق برداشت بيشتر می‌شود.
• تنظيم سرعت گردش انگشتی‌ها: تنظيم سرعت گردش انگشتی‌ها مورد دیگری است که باید در دستگاه برداشت سیب زمینی کن دوار تنظیم گردد. در حقیقت می‌توان گفت که سرعت گردش انگشتی‌ها، به‌سرعت پيشروی دستگاه بستگی دارد. به‌عبارت‌دیگر هرچه سرعت پيشروی بيشتر باشد، سرعت گردش انگشتی‌ها نيز باید بيشتر باشد و لازم است در سرعتی مناسب كه غده‌های سيب زمينی زخمی نشوند دستگاه به كار گرفته شود.
• تنظيم فاصله تور سيمی: تور سيمی در انواع دستگاه سیب کن، کن دوار باید در محل مناسبی كه از پراكندگی غده‌ها جلوگيری نمايد نصب گرد. لازم به ذکر است که موقعيت تور سيمی بر روی بازوی مربوط قابل‌تنظیم است.

3. تنظيم های دستگاه برداشت سیب زمینی كمباين

تنظیم‌های مهم در دستگاه برداشت سیب زمینی كمباين نیز عبارت‌اند از: تنظيم عمق كار، تنظيم نوارهای نقاله و تنظيم جداکننده‌های ناخالصی‌ها. هر یک از این موارد نیز همچون موارد بالا باید تنظیم شوند تا دستگاه بتواند به بهترین نحو کار کند.

جمع‌بندی

باتوجه‌به مطالب بیان شده می‌توان گفت که برداشت سیب زمینی به‌صورت دستی مستلزم صرف زمان زیاد و هزینه مضاعف نیروی انسانی است که بعضاً هم نتیجه مطلوب را ندارد. دستگاه برداشت سیب زمینی با استفاده از الواتور زنجیری فولادی با طول مناسب، صدمات مکانیکی به غده‌ها را کاهش داده و قابلیت غربالگری مؤثر را افزایش می‌دهد. انواع دستگاه سیب کن مجهز به کلاچ صفحه‌ای جهت محافظت از سیستم انتقال نیرو هستند و در مزارع سیب زمینی کوچک و بزرگ و همچنین مزارع دارای خاک‌های سنگین دارای کاربرد بسیاری هستند.

خرید بهترین مدل دستگاه سیب کن به‌عنوان یک وسیله یا ماشین کشاورزی که برای خردکردن و جداکردن سیب زمینی از خاک استفاده می‌شود به کشاورزان در این زمینه در سرعت انجام کار و کاهش هزینه‌ها کمک می‌کند. در واقع این دستگاه به کشاورزان کمک می‌کند تا سیب‌زمینی‌ها را از خاک جدا کرده و به‌راحتی جمع‌آوری نمایند. برای خرید این دستگاه و دیگر ملزومات کشاورزی می‌توانید به فروشگاه‌های معتبر حضوری یا آنلاین مراجعه نمایید.

یکی از این فروشگاه‌های معتبر فروشگاه اینترنتی اطمینان صنعت است. فروشگاه اینترنتی اطمینان صنعت، جایی که کیفیت، تنوع و خدمات ویژه برای کشاورزان و صنعتگران ارائه می‌شود. هدف این فروشگاه پشتیبانی از کشاورزان عزیزی است که در طولانی‌مدت برای توسعه کشاورزی پرسابقه تلاش می‌کنند. جهت کسب اطلاعات بیشتر در خصوص قیمت و خرید عمده قطعات کشاورزی و صنعتی مانند تبدیل، بوشن، آچار و… می‌توانید از طریق صفحه تماس با ما با کارشناسان ما در این مجموعه در ارتباط باشید.

سؤالات متداول

به‌عبارت‌دیگر جهت انتخاب درست شیرآلات صنعتی در ساخت‌وساز و پروژه‌های مهم باید با تفاوت آن‌ها آشنا شویم. برای آشنایی بیشتر با تفاوت‌های این دو نوع شیرآلات در این مقاله از اطمینان صنعت سعی کردیم به بررسی تفاوت شیر توپی با شیر کشویی بپردازیم.

شیرهای توپی (ball valve)

برای آشنایی با تفاوت شیر توپی و شیر کشویی لازم است که در ابتدا با هریک از انواع این شیرها آشنا شوید به همین دلیل در این قسمت به توضیح بیشتر در خصوص شیر توپی پرداخته شده است. شیر توپی یا شیر بال ولو که به آن شیر ربع گرد یا شیر دسته‌گازی نیز می‌گویند از پرکاربردترین شیرهای صنعتی است. این نوع شیر یک دسته از جنس فلز یا پلیمر دارد که جهت باز و بسته کردن آن دسته تنها ربع دایره یا ۹۰ درجه می‌چرخد. با چرخش حدود ۹۰ درجه شیر از حالت باز به بسته یا برعکس تغییر می‌کند.

لازم به ذکر است که این نوع شیرها سریع باز و بسته می‌شوند و در جاهایی که امکان ایجاد ضربه قوچ وجود دارد باید از آن‌ها بااحتیاط استفاده نمود. همچنین این شیرها از آلیاژهای مختلفی همچون برنج، فولاد، استیل، چدن نشکن و پلیمر و در انواع دستی ساده، دستی گیربکسی، پنوماتیک و هیدرولیک ساخته می‌شوند. شیرهای توپی توان تحمل فشار بالایی دارند و به همین دلیل کاربرد شیر توپی در کشاورزی بسیار گسترده است و در واقع برخی انواع آن‌ها می‌توانند تا ۱۰۰۰ بار فشار را تحمل کنند.

لازم است بدانید که از این شیرها اصولاً در خطوطی استفاده می‌شود که نیاز است شیر به حالت کاملاً باز یا کاملاً بسته قرار گیرد. توجه داشته باشید زمانی که اهرم هم تراز لوله قرار می‌گیرد شیر باز بوده و هنگامی که عمود بر لوله است شیر بسته است.

بیشتر بخوانید: معرفی سیستم آبیاری بارانی + اجزا و نحوه اجرای آن

انواع، مزایا و معایب شیرهای توپی

کاربرد شیر توپی در کشاورزی بسیار گسترده بوده و در واقع این نوع شیر یکی از کاربردی‌ترین شیرآلات صنعتی و مهم‌ترین لوازم ساخت‌وساز است. از جمله کاربردهای شیر توپی می‌توان به تنظیم‌کردن جریان‌های سیال مثل نفت و گاز، بخار و غیره اشاره کرد. همچنین برای مسدودکردن مسیر لوله‌کشی در صنایع پتروشیمی از این نوع شیر استفاده می‌شود.

شیرهای توپی از لحاظ‌های مختلفی طبقه‌بندی می‌شوند. از نظر طراحی به شکل شناور، ترون یون یا شیر تخلیه و انسداد تقسیم می‌شوند. همچنین از نظر تعداد ورودی‌ها و یا پورت می‌توان به نوع استاندارد آن با داشتن دو ورودی یعنی یک ورودی و یک خروجی و همچنین شیرهای سه‌طرفه با یک ورودی و دو خروجی یا برعکس اشاره نمود. این شیرها از نظرداشتن مجرا شامل مجرای کامل و یا وی شکل هستند.

برای آشنایی بهتر با تفاوت شیر توپی و شیر کشویی در این قسمت به بیان مزایای شیر توپی پرداخته شده است. از مزایای شیر توپی می‌توان به آسان بودن باز و بست این شیر با حرکت ۹۰ درجه و مطمئن بودن از ساختار مستحکم اشاره کرد. در حقیقت شیرتوپی بدون نیاز به استفاده از نیروی گشتاوری بالا می‌تواند عمل نماید. از دیگر مزایای شیرهای توپی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• باز و بسته‌شدن سریع
• وزن کم
• نصب و بهره‌برداری آسان
• هزینه تعمیر و نگهداری کم
• قیمت پایین نسبت به سایر شیرها
• طراحی در ابعاد مناسب
• یکپارچه بودن قطعات
• عدم نیاز به روانکاری
• ساختمان فشرده
• ساختار محکم بدون نیاز به نیروی گشتاوری بالا
• طراحی متراکم و حجم کم
• تغییر سریع جهت جریان
• عدم نیاز به روغن‌کاری

از جمله معایب شیرهای توپی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• مقاومت کم در برابر ضربه
• با استفاده ناصحیح امکان فرسایش آن‌ها وجود دارد. این سایش و اصطکاک به‌مرور سبب نشت شیرها خواهد شد.
• ممکن است تمیزکردن آن‌ها دشوار باشد.

تفاوت شیر توپی و شیر کشویی؛ شیرهای کشویی (gate valve)

همان‌طور که در بالا نیز بیان شد برای آشنایی با تفاوت شیر توپی و شیر کشویی در ابتدا لازم است که با هر یک از این نوع شیرها آشنا شد. شیر کشویی که به آن شیرفلکه، شیر گیت ولو، شیر گیت و شیر دروازه‌ای هم گفته می‌شود یکی از پرکاربردترین شیرهای فلکه‌ای است که روی آن یک فلکه گرد وجود دارد و با چرخاندن آن شیر باز و بسته می‌شود. در واقع فلکه‌ها باید ۳۰ دور یا کمتر و بیشتر بگردند تا یک شیر کامل باز و بسته شود.

اصلی‌ترین کاربرد شیر توپی در کشاورزی است و بیشترین استفاده از شیر کشویی در خطوط انتقال آب است. به عبارتی دیگر کاربرد اصلی شیر کشویی قطع کامل جریان و یا برقراری ارتباط بین دو جریان است. یعنی این نوع شیرها یا باید کاملاً بسته باشند، یا کاملاً باز و به‌صورت نیمه‌باز جهت تنظیم جریان نمی‌توان از آن‌ها استفاده نمود؛ چرا که اگر نصفه و نیمه‌باز شوند باعث لرزش در شیر شده و قسمت پایین گیت در مدت‌زمان کوتاهی آسیب خواهد دید.

شیر کشویی به کمک دروازه‌ای که در مسیر حرکت جریان سیال قرار دارد عمل می‌کند. این دروازه در مسیر جریان به‌صورت عمود حرکت کرده و موجب قطع و یا وصل جریان می‌شود و به همین دلیل است که به شیرآلات دروازه‌ای معروف هستند. جنس بدنه این نوع شیرها از فولاد، استیل، برنج و چدن است. شیرهای کشویی به دودسته شیرهای زبان لاستیکی و زبان فلزی تقسیم می‌شوند که هرکدام از این‌ها نیز به دو نوع اف چهار و اف پنج تقسیم‌بندی می‌شوند. شیرهای کشویی سایزهای کوچک‌تری نسبت به شیرهای توپی دارند که این ویژگی جزء تفاوت شیر توپی با شیر کشویی محسوب می‌گردد.

بیشتر بخوانید: معرفی انواع آبپاش در آبیاری بارانی که باید بدانید!

مزایا و معایب استفاده از شیر کشویی

از جمله مهم‌ترین علت استفاده از شیرهای کشویی به آسان بودن باز و بسته کردن آن در مسیرهای لوله‌کشی می‌توان اشاره کرد که این مورد جزء تفاوت شیر توپی با شیر کشویی نیز محسوب می‌شود. همچنین در هنگام بسته‌بودن شیر کشویی می‌توانیم مسیر را به طور کامل آب‌بندی نماییم. در مواقع باز بودن شیر کشویی می‌توانیم مسیر را به‌اندازه قطر لوله کاملاً باز کنیم. علاوه بر این‌، این نوع شیرها نیازی به سرویس‌های دوره‌ای و همچنین در زمان بهره‌برداری نیازی به نگهداری ندارند. از جمله دیگر مزایای شیرهای کشویی که جزء موارد تفاوت شیر توپی و شیر کشویی نیز به شمار می‌آیند می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• دارای قطعات متحرک که به‌سادگی قابل روغن‌کاری است.
• مقاومت بالا در برابر فشار
• تحمل دما تا ۱۷۵ درجه سانتی‌گراد
• استفاده از آن به دلیل طراحی ساده برای لوله‌های بالای ۲ اینچ مقرون‌به‌صرفه است.
• اتلاف فشار در آن کم بوده و دوطرفه است.
• سادگی در طراحی
• کاربردهای متنوع
• افت فشار کم در سرویس‌های متنوع
• نگهداری و جاسازی آسان
• موجود در اندازه‌های بزرگ

از جمله معایب این نوع شیرها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• برای کاربرهایی که نیاز به تغییر در جریان دارند مناسب نیست.
• در حالت نیمه‌باز مستعد لرزش و آسیب و در نتیجه کاهش طول عمر است.
• انجام تعمیراتی مانند لو پینگ و سنگ‌زنی در این شیرها دشوار است.
• باز و بسته کردن شیر زمان‌بر است.
• محدودیت استفاده در هنگامی که فشار سیال پایین است.

تفاوت شیر توپی با شیر کشویی

اصلی‌ترین تفاوت شیر توپی و شیر کشویی در نحوه استفاده از آن‌ها در صنعت شیرآلات و سیستم‌های لوله‌کشی است. علاوه بر کاربرد شیر توپی در کشاورزی از شیر توپی و شیر کشویی برای خط‌های انتقال سیالات همچون آب نفت و گاز و یا فاضلاب استفاده می‌کنند. همچنین دیگر تفاوت شیر توپی و شیر کشویی این است که شیرهای کشویی نسبت به شیرهای توپی بادوام‌تر هستند.

همچنین در هنگام استفاده از شیر توپی ممکن است هنگام باز و بسته کردن سریع شیر، ضربه در خطوط ایجاد شود و این به علت گرد بودن این شیرها است؛ ولی در هنگام استفاده از شیر کشویی این مسئله را نخواهید داشت. علاوه بر این‌ها شیر توپی با طراحی دقیق در آب‌بندی عملکرد بهتری نسبت به شیر کشویی دارد. در ادامه به دیگر تفاوت‌های این دو نوع شیر اشاره شده است:

1. ساختار

یکی تفاوت شیر توپی و شیر کشویی مربوط به تفاوت ظاهری است. در واقع ساختار شیر کشویی بسیار ساده‌تر است و بیشتر اجزای داخلی آن در قسمت بالایی بدنه شیر قرار گرفته‌اند. هنگامی که شیر باز می‌شود بدنه آن توخالی می‌گردد؛ به همین علت است که با کمی افت فشار مواجه خواهیم شد. همچنین شیر کشویی می‌تواند دارای استم بالارونده یا غیر بالارونده باشد.

بسیاری از قسمت‌های شیر توپی در داخل حفره خود قرار دارند. ازآنجایی‌که عمده کاربرد شیر توپی در کشاورزی است و هدف اصلی این شیر تنظیم جریان است، موانعی که در طراحی این شیر تعبیه شده در راستای این هدف بوده و به تحقق آن کمک می‌کنند. در حقیقت طراحی این نوع شیر به شما اجازه می‌دهد که بتوانید مسیر و سرعت جریان را تغییر دهید که البته این امر سبب ایجاد افت فشار بالا می‌شود.

2. تفاوت شیر توپی و شیر کشویی در کاربرد

دیگر تفاوت شیر توپی و شیر کشویی مربوط به کاربرد هر یک از این نوع شیرها است. شیر کشویی جهت کاربری‌های با افت فشار کم استفاده می‌شود که ازاین‌جهت اهمیت بسیاری دارد. در واقع این شیر چند جهته است؛ اما شیر توپی در کاربری‌هایی استفاده می‌شود که افت فشار زیاد در آن‌ها دارای اهمیت نیست و این شیر یک‌جهته است.

علاوه بر این‌، باید گفت که شیر کشویی برای کنترل جریان طراحی نشده است؛ بلکه کار آن جداسازی جریان است. توجه داشته باشید که این شیر در حالت نیمه‌باز نمی‌تواند شدت‌جریان را مدیریت نماید؛ ولی شیر توپی مخصوص کنترل جریان طراحی شده است.

3. عملکرد

یک تفاوت شیر توپی و شیر کشویی که شاید بتوان گفت مهم‌ترین تفاوت این نوع شیرها نیز است مربوط به عملکرد هر یک از این شیرها است. در حقیقت در مکانیزم عملکرد شیر کشویی، دیسک مابین نشیمنگاه‌ها قرار می‌گیرد و حرکت دیسک این شیر عمود بر جریان است. این شیر باید یا در حالت کاملاً باز و یا کاملاً بسته قرار داشته باشد. درصورتی‌که شیر را باز کنید فضای جریان به بزرگی حفره شیر است؛ یعنی همان جایی که اِستم و نشیمنگاه در آنجا قرار گرفته است.

دیسک شیر توپی به‌صورت موازی با جریان سیال حرکت می‌کند. جریان کامل در این شیر به این معنا است که دیسک تنها باید کمی از نشیمنگاه فاصله داشته باشد. طراحی این شیر به نحوی است که می‌توان جهت تنظیم و قطع و وصل جریان از آن استفاده نمود. ممکن است شیرآلات ظاهر مشابهی داشته باشند؛ اما عملکرد آن‌ها با هم متفاوت است.

4. تفاوت شیر توپی و شیر کشویی؛ تفاوت قیمت

دیگر تفاوت شیر توپی و شیر کشویی مربوط به تفاوت قیمت هر یک از این نوع شیرها است. از لحاظ قیمتی باید گفت که شیرهای توپی از لحاظ متریال و جنس از قیمت بالاتری برخوردار هستند. این شیرها به علت دارابودن چدن فلنج دار با سایزهای بالاتر از ۴ اینچ گران‌تر هستند. این نوع شیر را به دلیل قیمت گران و صرفه اقتصادی پایین می‌توان جایگزین نمود. جایگزین‌های شیر توپی، شیرهای گلوب یا سوزنی هستند؛ اما باز هم قیمت این شیرها از شیرآلات کشویی گران‌تر است. شیر کشویی از جنس برنجی رزوه‌ای یا پلیمر رزوه‌ای در سایزهای کوچکی است؛ فلذا استفاده از این شیرها می‌تواند باتوجه‌به قیمت دلار و ارز امروزه به‌صرفه‌تر باشد.

جمع‌بندی

باتوجه‌به مطالب بیان شده می‌توان گفت که شیرهای کشویی طول عمر بالاتری نسبت به شیرهای توپی دارند و این یک تفاوت شیر توپی و شیر کشویی محسوب می‌شود. همچنین شیرهای توپی به دلیل ربع گرد بودن و باز و بسته‌شدن سریع احتمال ایجاد ضربه قوچ را در خطوط ایجاد می‌کنند؛ درحالی‌که شیرهای کشویی این مشکل را نخواهند داشت. علاوه بر این‌، عمده کاربرد شیر توپی در کشاورزی است که به دلیل ساخت دقیق در آب‌بندی بهتر عمل می‌کنند. یکی از مهم‌ترین مزایای شیر کشویی طول عمر بالاتر و قیمت مقرون‌به‌صرفه‌تر آن است. شما نیز برای خرید هر یک از این مدل شیرها باتوجه‌به کاربرد آن‌ها می‌توانید به فروشگاه‌های معتبر اینترنتی مراجعه نمایید.

یکی از این فروشگاه‌های معتبر فروشگاه اینترنتی اطمینان صنعت است. فروشگاه اینترنتی اطمینان صنعت، جایی که کیفیت، تنوع و خدمات ویژه به کشاورزان و صنعتگران ارائه می‌گردد. این فروشگاه با اتکا به تخصص و تجربه بیش از ۱۰ ساله خود در عرصه قطعات صنعتی، انواع پیچ‌ومهره، آچارها و سایر ابزارهای ضروری برای کشاورزی را با بالاترین کیفیت ارائه می‌دهد. هدف این فروشگاه پشتیبانی از کشاورزان عزیز در طولانی‌مدت و توسعه‌ی کشاورزی است. برای کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید از طریق تماس با ما با کارشناسان ما در این مجموعه در ارتباط باشید.

سؤالات متداول:

معرفی شیر توپی و اجزای آن

شیر توپی یا همان بال ولو، یکی از ابزارهای گسترده استفاده شده در صنعت سیستم انتقال آب است. این نوع شیر که با نام شیر گازی نیز شناخته می‌شود یک نوع ولو مکانیکی در سیستم‌های لوله‌کشی صنعتی (پایپینگ) برای قطع و وصل کردن جریان سیالات چه به‌صورت مایع یا گاز است. در واقع این نوع ولو به‌عنوان یکی از شیرهای یک‌چهارم دور شناخته می‌شود؛ چرا که دسته آن با چرخش 90 درجه از حالت کاملاً باز به حالت کاملاً بسته یا بالعکس تغییر می‌کند. اجزای اصلی انواع شیر آلات توپی عبارت اند از:

• بدنه شیر
• توپ یا کره کنترل جریان
• نشیمنگاه (Seat) شیر
• واشر آب‌بندی
• درپوش
• اکچوویتور (Actuator)

ویژگی های انواع شیرآلات توپی

همان‌طور که بیان شد این نوع شیرآلات در صنایع مختلف مورداستفاده قرار می‌گیرند. در حقیقت شیر توپی به دلیل ویژگی‌های زیر برای کنترل جریان سیالات و گازها در صنایع مختلف بسیار مناسب است:

• سریع و دقیق عمل می‌کند و با چرخش توپ، جریان سیال یا گاز به‌سرعت قطع یا وصل می‌شود.
• انواع شیرآلات توپی دارای ساختار ساده هستند.
• این شیرها دارای قفل ایمنی هستند که جلوی باز شدن تصادفی شیر را می‌گیرند.
• شیرهای توپی از جنس فولاد ضدزنگ، برنج و یا آلومینیوم ساخته می‌شوند و به همین دلیل و به دلیل کاربرد آلومینیوم در صنعت کشاورزی در برابر آب، خوردگی و زنگ‌زدگی مقاوم هستند.
• شیرهای توپی در صنایع مختلفی از جمله صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، آب و فاضلاب، فرآوری غذا و داروسازی و… استفاده می‌شوند.
• شیر توپی در اندازه‌های مختلفی از جمله از 1/4 اینچ تا 48 اینچ و با فشارهای مختلف تولید می‌شود.
• شیرهای توپی دارای سرکشی کمتری نسبت به شیرهای دیگر هستند که به مصرف کمتر انرژی و کاهش هزینه‌ها منجر می‌شود.
• این نوع شیرها دارای کارایی بسیار بالایی هستند و از نظر سرعت و دقت کنترل جریان، طول عمر و قابلیت اطمینان، بسیار عالی عمل می‌کنند.
• این شیرها در فشارهای بالا قابل‌استفاده هستند و ازآنجایی‌که توپ داخل شیر دارای جنس با کیفیتی است، قابلیت تحمل فشار بالایی را دارند.
• شیرهای توپی به دلیل ساختار ساده و قطعات کمتر، نصب و تعویض آن‌ها با سهولت بیشتری انجام می‌شود.
• در صورت بروز مشکل در شیر توپی، قابلیت تعمیر بسیار ساده است و معمولاً تنها نیاز به تعویض یا تعمیر قطعات کوچک دارند.

کاربردهای شیر توپی

شیر توپی به دلیل ویژگی‌هایی که در بالا ذکر شد در بسیاری از صنایع مورداستفاده قرار می‌گیرد. از جمله عمده‌ترین موارد کاربرد انواع شیرآلات توپی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• صنایع نفت و گاز: در این صنایع برای کنترل جریان نفت، گاز و دیگر سیالات به شیرهای توپی نیاز است.
• صنایع شیمیایی: در این صنایع نیز برای کنترل جریان محلول‌ها، گازها و مواد شیمیایی از شیر توپی استفاده می‌شود.
• صنایع آب و فاضلاب: در صنایع آب و فاضلاب برای کنترل جریان آب و فاضلاب، به شیرهای توپی نیاز است.
• صنایع غذایی: در این صنایع جهت کنترل جریان مایعات، گازها و بخار، از شیر توپی استفاده می‌شود.
• صنایع دارویی: در این صنایع برای کنترل جریان مواد شیمیایی موردنیاز برای تولیددارو، به انواع شیرآلات توپی نیاز است.
• سیستم‌های تهویه‌مطبوع: در سیستم‌های تهویه‌مطبوع برای کنترل جریان هوا، از شیرهای توپی استفاده می‌شود.

به‌طورکلی می‌توان گفت که شیر توپی به دلیل قابلیت کنترل دقیق جریان، مقاومت در برابر فشار، دوام بالا و همچنین سهولت نصب و تعمیر در بسیاری از صنایع مورداستفاده قرار می‌گیرد.

انواع شیرآلات توپی

شیرهای توپی به دلیل این که در صنایع مختلف مورداستفاده قرار می‌گیرند دارای انواع مختلفی هستند. به‌عبارت‌دیگر می‌توان گفت که هر یک از انواع شیرآلات توپی در صنایع مختلفی دارای کاربرد هستند. برخی از انواع شیر توپی از دسته شیرآلات ساختمانی به شرح زیر هستند:

1. شیر چندتکه

یکی از انواع رایج شیرآلات توپی شیر چندتکه است که به “Split Body Valve” نیز مشهور است. در این نوع شیر توپی به‌راحتی قطعات در محل نصب خواهند شد و در صورت نیاز، باز کردن قطعات نیز به‌سهولت انجام می‌گیرد.

2. شیر یکپارچه

یکی دیگر از رایج‌ترین انواع شیرآلات توپی شیرهای توپی یکپارچه یا “Welded Body Valve” هستند. در این نوع شیر توپی تمام قطعات و بدنه شیر به‌صورت یکپارچه همجوش داده می‌شوند. لازم به ذکر است که این نوع شیرآلات ساختمانی و بهداشتی از استحکام و مقاومت بسیار بالایی برخوردارند؛ اما عیب آن‌ها در دشواری شستشو یا تعمیر است.

3. شیر ترونیون

شیرهای ترونیون یا “Double Check Valves”، سومین نوع از شیرآلات توپی هستند که برای مسدودکردن جریان سیالات با فشار بالا استفاده می‌شوند. کره داخلی این نوع شیر توپی از هر دو طرف به بدنه متصل است و با استفاده از Seat Ring تفلونی، آب‌بندی را انجام می‌دهند. این نوع شیرها به دلیل استحکام و مقاومت زیادشان جهت انتقال سیالات با فشار بالا مناسب هستند.

4. شیر شناور

شیر شناور نوع دیگر شیر توپی است که در این نوع شیرها کره داخلی به‌صورت کامل در آب شناور است. در واقع عملکرد آن‌ها بر اساس جابه‌جایی کمی که کره به‌وسیله جریان سیال دارد شکل می‌گیرد. با ورود فشار سیال و چرخش شفت، کره به نشیمنگاه فشرده می‌شود و مسیر عبور آب را مسدود می‌کند. توجه داشته باشید که این نوع شیرآلات ساختمانی و بهداشتی به دلیل ساختار متصل بودنشان برای فشار کاری پایین بسیار مناسب هستند.

مزایای شیرهای توپی

به‌طورکلی می‌توان گفت که انواع شیرآلات توپی به دلیل داشتن مزایای بسیار در صنایع مختلف مورداستفاده قرار می‌گیرند. از جمله مهم‌ترین مزایای شیرهای توپی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• استفاده از شیرهای توپی آسان و مقرون‌به‌صرفه است.
• شیرهای توپی خدمات ضد نشت ارائه می‌دهند.
• یک شیر توپی به‌سرعت باز و بسته می‌شود.
• شیرهای توپی بسیار کوچک‌تر از شیرهای دروازه‌ای هستند.
• شیرهای توپی سبک‌تر از شیرهای دروازه‌ای هستند.
• تنوع در اندازه و شکل شیرهای توپی طیف وسیعی از امکانات را فراهم می‌کند.
• شیرهای توپی به انرژی کمتری نسبت به سایر شیرها نیاز دارند.

لازم به ذکر است که دریچه‌های توپی را می‌توان در شرایطی استفاده کرد که سیال دارای ذرات و ناخالصی است؛ زیرا ورودی شیر توپی در هنگام بسته‌شدن تمایل به جداکردن یا قطع ذرات دارد.

معایب بال ولو یا شیرهای توپی

با وجود مزایای بسیاری که برای انواع شیرآلات توپی بیان شد این نوع شیرها دارای معایبی نیز هستند که در ادامه به برخی از مهم‌ترین آن‌ها اشاره شده است:

• در سیستم‌هایی که نیاز به دریچه گاز دارند، نمی‌توان از آن استفاده کرد.
• در صورت وجود دوغاب یا سایر مواد مشابه در سیال، ذرات معلق ته‌نشین می‌شوند و در حفره‌های بدنه شیر گیر می‌کنند و درنتیجه باعث سایش، نشت یا خرابی دریچه‌ها می‌شوند.
• به دلیل باز و بسته‌شدن سریع، موج‌های پر فشار در سیال ایجاد می‌شود که می‌تواند به تجهیزات پایین‌دست آسیب برساند.
• ممکن است سیال مایع در بدنه شیر (و در داخل دیسک در هنگام بسته‌شدن) به دام بیفتد.

شیر توپی چگونه کار می‌کند؟

لازم است بدانید که شیرهای توپی دریچه‌های قطع‌کننده‌ای دارند که از یک توپ برای شروع یا توقف جریان مواد در شیر استفاده می‌کنند. توپ موجود در شیر توپی مانند عملکرد دیسک در سایر شیرآلات ساختمانی و بهداشتی است. زمانی که محرک حرکت می‌کند، توپ به نقطه‌ای می‌چرخد که بخشی یا تمام سوراخ در یک خط با ورودی و خروجی بدنه شیر قرار می‌گیرد. در حقیقت همین  مسئله اجازه می‌دهد تا مواد از طریق دریچه جریان پیدا کنند.  شما می توانید برای اطلاع از قیمت و خرید عمده شیر توپی به وب‌سایت اطمینان صنعت مراجعه و سفارش خود را ثبت کنید.

جمع‌بندی

باتوجه‌به مطالب بیان شده می‌توان گفت که Ball Valve یا شیر توپی از جمله شیرهای بسیار پرکاربرد در مصارف خانگی و صنعتی است. در واقع انواع شیرآلات توپی به طور گسترده در صنایع فرآیندی، نیروگاهی و آب و فاضلاب استفاده می‌شوند. از جمله برندهای معتبر در زمینه تولید و فروش این شیرها، می‌توان به شرکت اطمینان صنعت اشاره کرد. در حقیقت برای انتخاب Ball Valve مناسب باتوجه‌به کاربرد شیرآلات توپی در کشاورزی باید به یک سری نکات توجه کرد تا شیر انتخاب شده بتواند عملکرد موردنیاز ما را انجام دهد.

برای مثال اگر هدف ما تنظیم جریان باشد در کل Ball Valve شیر خیلی مناسبی برای این کار نیست و بهتر است از شیرهای دیگر مانند شیر پروانه‌ای بهره گرفت؛ اما در صورت انتخاب این شیر اگر جریان پرفشار بود استفاده از شیرهای توپی ترونیون (Trunnion)  توصیه می‌گردد که می‌تواند در فشارهای بالا عملکرد بهتری داشته و توپی و نشیمنگاه آن آسیب کمتری ببیند.

برای تهیه این نوع شیرآلات و دیگر قطعات کشاورزی می‌توانید به فروشگاه‌های معتبر اینترنتی مراجعه نمایید. یکی از این فروشگاه‌های معتبر فروشگاه اطمینان صنعت است.  فروشگاه اینترنتی اطمینان صنعت، جایی که کیفیت، تنوع و خدمات ویژه برای کشاورزان و صنعتگران ارائه می‌شود. هدف این فروشگاه پشتیبانی از کشاورزان عزیزی است که در طولانی‌مدت برای توسعه‌ی کشاورزی پرسابقه تلاش می‌کنند. جهت کسب اطلاعات بیشتر در خصوص قیمت‌ها می‌توانید از طریق تماس با ما با کارشناسان ما در این مجموعه در ارتباط باشید.

سؤالات متداول