آبیاری بارانی روشی برای آبیاری محصولات کشاورزی است که در آن آب از طریق سیستم پمپاژ لوله رایزر در آبیاری بارانی به هوا پاشیده شده تا همانند قطرات باران بر زمین بریزند. برای استفاده از رایزر پلیمری آبیاری بارانی نیاز به اطلاعات فنی در خصوص اجزا و نحوه طراحی سیستم است تا بتوان به اهداف آبیاری تعیین شده در برنامهریزی آبیاری دست پیدا کرد.
در واقع هدف اصلی از این نحو آبیاری دستیافتن به یکنواختی پاشش در سیستم آبیاری بارانی است تا بتوان نیاز آبی و آبیاری محصولات را برطرف نمود. برای آشنایی بیشتر با کاربرد رایزر در آبیاری بارانی تا انتهای این مقاله از سری مقالات وبسایت اطمینان صنعت همراه ما باشید.
آبیاری بارانی برای چه زمینهایی مناسب است؟
بهطورکلی آبیاری بارانی در زمینهای مختلف قابلیت پیادهسازی دارد؛ اما اجرای این سیستم آبیاری در زمینهایی با شیب بسیار زیاد و تند به دلیل افت فشار در سیستم با مشکل همراه خواهد بود؛ فلذا در هنگام طراحی سیستم آبیاری بارانی دقت کنید که برای رسیدن به یکنواختی پاشش در کل زمین، باید فشار پشت آبپاشها یکسان و در بازه فشار عملیاتی باشد.
قبل از پرداختن به لوله رایزر در آبیاری بارانی، باید گفت که سیستم آبیاری بارانی با انواع خاکها سازگار است؛ اما خاکهای شنی با نرخ نفوذ بالا بهترین نوع خاک و خاکهای رسی سنگین، بدترین نوع خاک برای این روش به شمار میآیند؛ بنابراین به هنگام برنامهریزی و طراحی سیستم آبیاری باید دبی خروجی انواع آبپاش در آبیاری بارانی و نرخ بارش که عموماً بر حسب میلیمتر بر ساعت سنجیده میشود، را متناسب با نرخ نفوذ پایه خاک انتخاب نمود تا از بروز روان آب در سطح زمین جلوگیری کرد.

لوله رایزر در آبیاری بارانی چیست؟
لوله رایزر در آبیاری بارانی در لولهکشی و پایپینگ به قطعهای گفته میشود که در انتهای لولهکشی اصلی وجود دارد و آب مصرفی را به مصرفکننده فرعی که میتواند یک شیر یا وسیلهای دیگر باشد تحویل میدهد. جنس رایزرها از لولههای پیویسی یا upvc و یا آلومینیوم هستند که در هنگام تولید تستهای مکانیکی ضربه، مقاومت به خوردگی و فشار روی آنها انجام میشود.
بهعبارتدیگر رایزر پلیمری آبیاری بارانی به یک قطعه لوله گفته میشود که وظیفه رساندن آب از لترال به شیرخودکار و در نهایت آبپاش را دارد. رایزرهای پلیمری در سیستم آبیاری بارانی اصولاً دو سر رزوه هستند برای اینکه به اتصالات دیگر بسته شوند. طول رایزرها از 30 سانتیمتر تا یک متر است که هر کدام در جای خود استفاده میشوند. توجه داشته باشید که لوله رایزر در آبیاری بارانی از قبل در طولهای مشخص تولید و دو سر آنها در کارگاه رزوهدار میشود.
مزایای رایزر پلیمری آبیاری بارانی
همانطور که بیان شد در شبکه لولهکشی آبیاری بارانی، لوله رایزر در آبیاری بارانی بهصورت عمودی روی کمربندیها نصب میشود که از لولههای فرعی لترال انشعاب گرفته است. در واقع فاصله رایزرها از هم دیگر باید با هم مساوی باشند و طبق طول پاشش آبپاشی باشند که در طرح آبیاری بارانی قرار است به کار گرفته شود. روی رایزر پلیمری آبیاری بارانی شیرخودکار نصب میشود که قطر شیرخودکار با قطر رایزر و قطر کمربند باید یکسان باشد؛ برای مثال اگر کمربند یک اینچ است قطر رایزر و شیرخودکار نیز باید یک اینچ باشد. استفاده از رایزر پلیمری آبیاری بارانی دارای مزایایی در این نوع سیستم آبیاری است که در زیر به برخی از آنها اشاره شده است:
- جایگزین مناسب برای رایزرهای فلزی است.
- مقاوم در برابر خورندههای شیمیایی و فیزیکی است.
- مقاوم در برابر نور خورشید و محیطهای خورنده و نیز دارای فشار اسمی 10 بار است.
- این محصول در طولهای مختلفی قابلتولید است و با داشتن استانداردهای لازم به بازار عرضه میشود.

کاربرد لوله رایزر در آبیاری بارانی
لوله رایزر در آبیاری بارانی باعث میشود که آب از طریق لوله پلیاتیلن وارد آبپاش شود تا چمن و زمین کشاورزی بهراحتی آبیاری شوند. در واقع آبپاشها بهوسیله پایه آبپاش یا نگهدارنده یا در اصطلاح رایزر متصل میشوند. رایزر پلیمری آبیاری بارانی دو سر رزوهای دارد که از یک سر به شیرخودکار و از سر دیگر به آبپاش متصل میشود.
قطر لوله رایزر در آبیاری بارانی از یک اینچ تا دو اینچ است که هر کدام در جای خود قابلاستفاده است. برای مثال رایزرهای یک اینچی برای آبپاشهای کوچک در فضای سبز و چمن و رایزرهای بزرگتر از لحاظ قدرت در مزارع کشاورزی استفاده میشوند. در حقیقت اینکه قطر مناسب برای طرح آبیاری شما کدام است بستگی به دبی پمپ و نوع آبپاش مورداستفاده شما دارد. لازم به ذکر است که ضخامت رایزرهای آلومینیومی 2 تا 3 میلیمتر و ضاخمت رایزرهای پی وی سی 3 تا 4 میلیمتر است.
درصورتیکه در لولهکشی آبیاری بارانی از رایزر استفاده نشود یا بهصورت غیر عمودی یا مورب بسته شود موجب آشفتگی در جریان آب و توزیع غیریکنواخت آبیاری خواهد شد. شل بستهشدن آن نیز میتواند سبب نشت آب و جمعشدن و جاریشدن آب در یک قسمت مزرعه شود.
بیشتر بخوانید: معایب و مزایای آبیاری بارانی
لوله رایزر در آبیاری بارانی؛ چه رایزری برای چه کشت محصولی مناسب است؟
بهطورکلی میتوان گفت که از رایزرهای یکمتری برای آبیاری یونجه، جو و گندم استفاده میشود و از رایزرهای با طول یک تا دو متر برای آبیاری ذرت و آفتابگردان استفاده میشود. همچنین برای آبیاری سیبزمینی، چغندر قند و گوجه فرنگی از رایزرهای نیم متری استفاده میشود. در حقیقت خصوصیاتی که باعث باکیفیت بودن یک لوله رایزر در آبیاری بارانی میشود شامل نکات زیر میشود:
- در برابر خوردگی و زنگ زدگی مقاوم باشند.
- باید فشار حداکثر 16 اتمسفر را تحمل کنند.
- دارای رزوههای استاندارد و محکم باشند.
- باید بتواند زیر نور مستقیم آفتاب چند سال دوام بیاورند.

رایزرهای مرغوب چه خصوصیاتی دارند؟
رایزر پلیمری آبیاری بارانی باکیفیت اغلب دارای رزوه بیشتری است. وجود رزوههای بیشتر در لوله رایزر در آبیاری بارانی باعث میشود که لوله رایزر محکمتر به کمربند و شیرخودکار بسته شود. این محکمبودن به دلیل فشار بالایی است که آب داخل شبکه لولهکشی آبیاری بارانی دارد. بعضی از کمربندهایی که روی لوله لترال نصب میشوند دارای نافی برنجی هستند که خود موجب محکمتر شدن رایزر به کمربند میشود. اگر رایزر بهخوبی روی کمربند نصب نشود و فشار آب داخل لوله لترال بسیار بالا رود، رایزر از کمربند کنده میشود. این موضوع باعث هدررفت آب و ازکارافتادن سایر آبپاشها خواهد شد.
وسعتی که هر آبپاش میتواند خیس کند به عوامل بسیاری بستگی دارد که یکی از آنها به ارتفاع لوله رایزر در آبیاری بارانی برمیگردد؛ لذا رایزری که انتخاب میکنید باید طبق طراحی و پارامترهای مختلفی باشد. ارتفاع آبپاش در مناطق بادخیز نباید بسیار بالا باشد. اگر ارتفاع پاشش آب در مناطق بادخیز بالا باشد میزان باد بردگی و هدررفت آبی که پاشیده میشود بالا میرود.
جمعبندی
جهت تأمین آب مناسب برای سیستم آبیاری بارانی لازم است که به چند نکته توجه نمایید. یکی از مهمترین وسایل مورداستفاده در این نوع سیستم آبیاری لوله رایزر در آبیاری بارانی است. همانطور که بیان شد رایزر پلیمری آبیاری بارانی یکی از مناسبترین انواع رایزر موجود در بازار است که در برابر عوامل مختلف دارای مقاومت بالایی است. همانطور که گفته شد کاربرد رایزر در آبیاری بارانی این است که برای نصب و استقرار آبپاشهای مخفی شونده فضای سبز و آبپاشهای هانتر بر روی لوله در سایزهای 1/2 و 3/4 اینچ با طول 15 سانتیمتر استفاده میشود. درواقع لازمه یک سیستم آبیاری کارآمد و استاندارد استفاده از قطعات باکیفیت است.
بهکاربردن قطعات مقاوم سبب میشود تا سیستم بدون نیاز به تعمیر و نگهداری و هیچگونه نشتی در طولانیمدت گیاهان را آبیاری کند. خرید از فروشگاههای معتبر و باسابقه تضمینکننده کیفیت قطعات و خدمات پس از فروش آن هستند. فروشگاه اینترنتی اطمینان صنعت با ارائه خدمات ویژه برای کشاورزان و صنعتگران و همچنین امکان خرید بهصورت آنلاین گزینهای مطمئن برای خرید است. این مجموعه باهدف پشتیبانی و حمایت از بخش کشاورزی بهترین محصولات و خدمات را در اختیار شما قرار میدهد. جهت سفارش و کسب اطلاعات بیشتر از طریق تماس با ما اقدام نمایید.
سؤالات متداول
1. آبیاری بارانی چیست؟
در این روش آبیاری از طریق سیستم پمپاژ، آبپاشها و لولههای آب به هوا پاشیده میشود تا آب همانند قطرات باران بر روی زمین پاشیده شود.
2. استفاده از آبیارانی بارانی تا چه مقدار باعث صرفهجویی در مصرف آب میشود؟
استفاده از این روش آبیاری تا ۷۰ درصد باعث صرفهجویی در مصرف آب میشود.
3. بهترین و بدترین نوع خاک برای آبیاری بارانی کدام هستند؟
بهترین نوع خاک برای آبیاری بارانی خاکهای شنی و برترین نوع خاک، خاک رسی سنگین است.

