روش های آبیاری در مناطق کم آب

روش های آبیاری در مناطق کم آب از مهم‌ترین گام‌ها برای مناطقی است که با معضل کم آبی مواجه هستند. اما به نظر شما نحوه صحیح آبیاری در مناطق کم آب به چه صورت است؟ از آن‌جایی که آبیاری به دو دسته کلی سطحی و تحت فشار تقسیم‌بندی می‌شود؛ باید بهترین شیوه برای آبیاری در این مناطق انتخاب شود. به‌طورکلی متناسب با نوع محصول، نیاز خاک به آب برای کشت محصول متفاوت است؛ اما نکته‌ای که مهم است سیستم های آبیاری مناسب برای مناطق کم آب است. در ادامه این مطلب از اطمینان صنعت آبیاری در مناطق کم آب را بررسی می‌کنیم.

همه چیز درباره انواع روش های آبیاری

از انواع دسته‌بندی برای آبیاری می‌توان به آبیاری سطحی و تحت فشار اشاره کرد. در ادامه هرکدام را به‌صورت تخصصی بررسی می‌کنیم.

1. آبیاری سطحی

آبیاری سطحی شامل انواع مختلف غرقابی، نشتی و تشتکی است. این روش بدون نیاز به پمپ فشار قوی از جریان آب به‌صورت طبیعی با فشار بسیار کم در زمین زیر کشت انجام می‌شود. این روش از آبیاری از روش های آبیاری در مناطق کم آب محسوب نمی‌شود. در ادامه هر کدام از انواع آبیاری سطحی را بررسی می‌کنیم.

1. آبیاری غرقابی

این روش از آبیاری با پوشاندن یک لایه آب بر روی خاک انجام می‌شود و برای نفوذ آب در خاک کمی زمان نیاز دارد. این روش با نام کرتی هم رواج دارد و همچنان در مناطقی که مقدار آب برای کشاورزی زیاد است، کاربرد دارد؛ همین دلیل در دسته روش های آبیاری در مناطق کم آب قرار نمی گیرد. از مزیت‌های این روش می‎‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• بدون نیاز به تجهیزات سخت و پیچیده
• مناسب برای خاک‌هایی که به خیس خوردن کامل نیاز دارند
• تغذیه درست عمقی ریشه گیاه
• شستشوی املاح گیاهی که برای خاک لازم و ضروری نیستند

باتوجه به اینکه آبیاری غرقابی مزایای زیادی دارد؛ اما از معایب آن نیز نباید غافل شد:

• تبخیر زیاد آب به دلیل افزایش زیاد آب در زمین کشت
• فرسایش زیاد خاک به‌دلیل روان آب زیاد
• افزایش خطر خفه شدن ریشه گیاه به‌دلیل افزایش آب
• عدم سازگاری و تناسب برای زمین‌های شیبدار

روش صحیح آبیاری غرقابی درختان میوه

بااینکه آبیاری غرقابی در لیست روش های آبیاری در مناطق کم آب قرار نمی گیرد؛ اما آشنایی با روش صحیح آن خالی از لطف نیست. چنانچه درختان میوه خود را به روش غرقابی آبیاری می‌کنید؛ رعایت یک سری نکات است:

• بهترین زمان برای آبیاری گیاه در این روش ابتدای صبح یا انتهای روز است؛ چراکه تبخیر آب از زمین به حداقل ممکن می‌رسد.
• برای جلوگیری از روان‌آب باید جریان آب را مدیریت کنید و سرعت را تا جایی که خاک فرصا کافی برای جذب داشته باشد؛ کاهش دهید.
• اگر زهکشی زمین کشاورزی را به‌خوبی انجام ندهید باعث سنگین شدن بافت خاک شده و آسیب به ریشه گیاه خواهد شد. اگر کانال‌هایی برای خروج و جریان آب در زمین ایجاد کنید؛ خاک عملکرد خوبی برای پرورش گیاه دارد.
• هرگز به‌صورت مداوم درختان یا زمین کشاورزی را آبیاری نکنید. حتما به خاک اجازه دهید کمی تشنه شود تا با آبیاری بعدی رشد ریشه سریع‌تر شود. اما به این نکته هم توجه داشته باشید که اگر خاک به شدت خشک شود حتی آبیاری با حجم زیاد هم تاثیرگذار نخواهد بود؛ چراکه ریشه گیاه قابلیت جذب آب را از دست داده است.

2. آبیاری تشتکی

آیا آبیاری تشتکی یکی از روش های آبیاری در مناطق کم آب به حساب می آید؟ با آشنایی با این روش آبیاری به جواب می‌رسید. ایجاد یک حالت تشتک یا حوضچه اطراف ریشه درخت و ریختن آب درون آن تا در نهایت آب به صورت عمقی ریشه درخت را بخیساند آبیاری تشتکی نام دارد. اندازه تشتک حدودا اندازه سایه درخت است. این روش آبیاری دارای مزایای زیر است:

• آبیاری ریشه گیاه به‌صورت کاملا متمرکز
• نسبت به آبیاری غرقابی کاهش هدر رفتن آب از ریشه را دارد
• در حیات منازل و باغ‌هایی با وسعت کم، کاربرد دارد
• تنظیم و کنترل آب نسبت به روش آبیاری غرقابی بهتر است

آبیاری تشتکی شامل معایبی نیز هست که در ادامه 3 مورد از آن‌ها را عنوان می‌کنیم.

• مراقبت مداوم از حوضچه‌ها یا تشتک‌ها برای آبیاری ریشه گیاه
• بررسی و محاسبه تعداد و میزان عمق تشتک متناسب با گسترش ریشه گیاه در خاک
• نیاز به نیروی انسانی باتوجه‌به وسعت زمین و افزایش هزینه‌های تمام شده

1. آبیاری تحت فشار

در مبحث روش های آبیاری در مناطق کم آب روش آبیاری تحت فشار را داریم. آبیاری تحت فشار شامل آبیاری بارانی و قطره‌ای است. در روش آبیاری بارانی آب با فشار زیاد از لوله‌های آبپاش به هوا پخش می‌شود. این روش آبیاری به صورت یکنواخت و با شرایط بهینه انجام می‌شود. به‌طورکلی از انواع روش های آبیاری در مناطق کم آب به‌شمار می‌رود. در ادامه مزایا و معایب این روش را بررسی خواهیم کرد:

1. آبیاری بارانی

از روش های آبیاری در مناطق کم آب می‌توان به آبیاری بارانی اشاره کرد. این روش آبیاری با استفاده از آب‌پاش‌هایی به‌صورت تحت فشار انجام می‌شود. این روش برای انواع سیفی جات و غلات بهترین گزینه است. مزایای آبیاری بارانی به شرح زیر است:

• توزیع آب به‌صورت کاملا یکنواخت در مزرعه
• شست و شو و تمیزکردن آب از سطح زمین
• در صورت تنظیم فشار آب با انواع خاک سازگار است

سیستم آبیاری بارانی یکی از روش های آبیاری در مناطق کم آب است که در کنار مزایای خوب دارای معایبی است که عبارت‌اند از:

• افزایش تبخیر آب نسبت به آبیاری قطره‌ای در آب و هوای گرم
• عدم پخش یکنواخت آب هنگام وزش شدید باد
• افزایش سرعت انتقال بیماری‌های گیاهان نظیر قارچ

در نظر داشته باشید برای تعمیر آب‌پاش‌های بارانی به یک آچار والو یک متری بکس دار نیاز دارید.

2. آبیاری قطره ‌ای

خارج شدن آب به صورت چکه‌ای یا قطره‌ای از قطره چکان‌ها باعث شده است آبیاری قطره ایُ یکی از روش های آبیاری در مناطق کم آب باشد. در این روش آبیاری محدوده خاصی آبیاری می شود. مزایای این روش عبارت‌اند از:

• توزیع آب به ریشه به صورت مستقیم و در نهایت صرفه‌جویی در میزان استفاده از آب
• با آبیاری به صورت متمرکز در اطراف گیاه از رشد علف‌های هرز جلوگیری می‌شود
• افزودن کود به گیاه با آبیاری به صورت همزمان
• جلوگیری از ساییده شدن خاک

از میان روش های آبیاری در مناطق کم آب، آبیاری قطره‌ای بهترین گزینه است. ناگفته نماند در کنار مزایای خوب دارای معایبی است که عبارت‌اند از:

• جلوگیری از خروج آب در صورت برخورد با املاح یا رسوبات آب
• بررسی و کنترل مداوم سیستم آبیاری در راستای تعویض یا تعمیر قطره چکان‌های آسیب دیده
• راه‌اندازی آبیاری قطره‌ای دربر دارنده هزینه بالایی است

عوامل موثر بر انتخاب روش های آبیاری در مناطق کم آب

انتخاب بهترین نوع آبیاری به عوامل متفاوتی بستگی دارد. که در زیر به 6 مورد از آن‌ها خواهیم پرداخت:

• منبع آب: منبع و میزان آب حیاتی‌ترین عامل در آبیاری محصول به‌شمار می‌رود. سیستم های آبیاری مناسب برای مناطق کم آب آبیاری قطره‌ای است.
• انواع خاک: باتوجه‌به انواع مختلف خاک نظیر خاک رس، شن، لوم و حتی میزان آب نگهداری شده توسط ریشه گیاهُ می‌توان بهترین شیوه آبیاری را انتخاب کرد.
• میزان شیب زمین: زمین‌های شیبدار برای آبیاری به‌روش غرقابی بدترین عملکرد را دارند؛ چراکه ممکن است روان آب به شدت افزایش یافته و در نهایت به فرسایش خاک منجر شود.
• مساحت زمین زیر کشت: باتوجه‌به افزایش مساحت زمین زیر کشت طبیعتا هزینه‌های تمام شده و امکانات مورد نیاز افزایش می‌یابد و اگر آبیاری به روش غرقابی انجام شود، هزینه‌های بیشتری را شامل می‌شود.
• نوع محصول زیر کشت: شناخت میزان آب مورد نیاز برای آبیاری گیاه باعث آگاهی نسبت به انتخاب روش آبیاری دارد.
• هزینه‌ها از کاشت تا برداشت: تمامی هزینه‌ها نظیر نگهداری تا تعمیر تجهیزات مناسب برای آبیاری گیاه را شامل می‌شود.

روش های آبیاری در مناطق کم آب؛ بهترین روش آبیاری کدام است؟

به‌دلیل یک سری محدودیت در منبع آب و ویژگی های محصول زیر کشت، در میان جدیدترین روش‌های آبیاری، آبیاری به‌روش قطره‌ای بهترین گزینه به‌شمار می‌رود. این نوع آبیاری از مناسب‌ترین روش های آبیاری در مناطق کم آب محسوب می‌شود.

اگر این سوال را از هرکسی بپرسید که بهترین روش آبیاری کدام گزینه است و چه ویژگی دارد؟ قطعا جواب‌های یکسانی نمی‌شنوید؛ به این دلیل که هر روش باتوجه‌به شرایط ویژه خودش بررسی می‌شود. یک سری ملاک در این مورد مطرح می‌شود که به شرح زیر است:

• میزان حجم آب هدر رفته: نحوه صحیح آبیاری در مناطق کم آب استفاده از روش آبیاری قطره‌ای است.
• مطابق با ویژگی زمین زیر کشت: چنانچه زمین زیر کشت شیب زیادی دارد آبیاری به روش تحت فشار بهترین گزینه است؛ اما اگر زمین کاملا صاف و مسطح است، روش غرقابی گزینه مناسب‌تری است.
• ادوات کشاورزی مخصوص کاشت و نیروی کار: چنانچه افراد آموزش دیده در این زمینه کنارتان دارید بهتر است روش‌های سنتی را کنار بگذارید و به‌دنبال انتخاب بهترین شیوه باشید.
• اهمیت سازگاری محصول زیر کشت: از کلیدی‌ترین گزینه‌ها برای آبیاری گیاه آگاهی کامل از میزان آب مورد نیاز است. اینکه گیاه به چه میزان آب برای رویش نیاز دارد در افزایش بار و کیفیت محصول زیر کشت شما اهمیت بسیار زیادی دارد.

جمع‌بندی

روش های آبیاری در مناطق کم آب از تصمیم‌های مهم برای کشت گیاه است؛ بدین ترتیب نیاز گیاه به‌صورت اصولی برطرف می‌شود. اگر اشراف کامل به ویژگی خاک و منبع آب داشته باشید، بهترین روش آبیاری را برای رشد گیاه انتخاب خواهید کرد. نحوه صحیح آبیاری در مناطق کم آب از کلیدی‌ترین تصمیم‌ها برای آبیاری به‌شمار می‌رود. سیستم های آبیاری مناسب برای مناطق کم آب باعث افزایش بار و کیفیت محصول خواهد شد.

بهترین روش برای آبیاری گیاه باتوجه‌به ویژگی گیاه نظیر وضعیت اقلیمی، جغرافیایی، آب و ویژگی خاک انجام می‌شود. در این محتوا ضمن بررسی انواع آبیاری به شیوه‌های تشتکی و غرقابی و ویژگی، مزایا و معایب هرکدام به انتخاب روش های آبیاری در مناطق کم آب منطق کم عمق پرداختیم؛ تا ضمن جلوگیری از هدر رفتن آب، بازدهی و کیفیت محصول به حداکثر برسد.

فروشگاه اینترنتی اطمینان صنعت با سابقه‌ای 10 ساله، در راستای ارائه خدمات و ادوات کشاورزی با بهترین کیفیت همواره در کنار شما است. اطمینان صنعت ارائه دهنده بهترین تجهیزات کشاورزی نظیر تبدیل، پیچ و مهره‌های مقاوم ببرای تعمیر و نگهداری ماشین آلات کشاورزی، آچار پیچشی و تمامی ابزارهای مورد نیاز برای کشاورزی است. اطمینان صنعت همواره برای تمامی افرادی که قصد خرید از این فروشگاه را دارند، مشاوره خرید ارائه می‌دهد.

سؤالات متداول